Vào thời điểm các bạn học sinh đang tất bật trong mùa thi cử, MAX sẽ mở đầu chuyên mục Tổng đài Thầy giáo MAX bằng một chủ đề vô cùng quen thuộc: ôn thi như thế nào cho hiệu quả?
Trong bài viết này, Thầy MAX sẽ giới thiệu tới các bạn 2 phương pháp học tập vô cùng hiệu quả và đã được kiểm chứng bởi các nghiên cứu khoa học. Hai phương pháp đó chính là: Active recall (chủ động gợi nhớ) và Spaced Repetition (lặp lại cách quãng).
Vậy Active recall và Spaced Repetition là gì?
Active Recall
Chủ động gợi nhớ (Active recall) là một phương pháp học tập dựa trên nguyên lý gợi nhớ lại những kiến thức và thông tin đã có nhằm củng cố trí nhớ dài hạn. Key word ở đây là CHỦ ĐỘNG, có nghĩa là bạn phải bạn phải tích cực tạo ra thử thách cho não bộ của mình để nhớ kiến thức lâu hơn và sắc bén hơn. Khá nhiều bạn đang ôn thi chưa hiệu quả khi chỉ thụ động đọc lại bài cũ trước ngày thi, ví dụ như ngày mai thi Lịch sử, thì tối nay, bạn mở sách ra đọc rồi gật gù.
Xem thêm: Tổng Hợp Các Kỹ Năng Học Tập Cần Có Để Đạt Được Kết Quả Tốt Trong Kỳ Du Học
Spaced Repetition
Kỹ thuật lặp lại ngắt quãng (Spaced Repetition) của Hermann Ebbinghaus là kỹ thuật gia tăng thời gian giữa những lần ôn tập để khai thác hiệu ứng tâm lý ngắt quãng(spacing effect), giúp cải thiện khả năng ghi nhớ cùng một khối lượng nội dung trong một khoảng thời gian trải dài. Điều này có nghĩa là ngay khi não bộ của mình bắt đầu quên điều gì đó, mình ôn lại ngay gối đầu và nhờ vậy nhớ được lâu hơn. Từ khoá quan trọng ở đây là “cách quãng”.
Active Recall và Spaced Repetition là một sự kết hợp hoàn hảo giúp kiến thức được củng cố chắc chắn và người học có thể ghi nhớ lâu hơn. Do đó, trong lúc ôn luyện, chúng ta cần tối ưu cả 2 phương pháp, và dưới đây, MAX gợi ý bạn một vài mẹo để có thể thực hành 2 phương pháp này tốt hơn:
Active Recall khác đọc lại như thế nào?
Đọc lại cho người học cảm giác quen mắt vì đáp án vẫn ở trước mặt. Active Recall yêu cầu đóng tài liệu và tự gọi kiến thức ra: trả lời câu hỏi, giải thích bằng lời, viết công thức hoặc làm một bài ngắn. Sau đó người học mới mở tài liệu để đối chiếu. Chính bước tự kiểm tra này cho biết phần nào đã nhớ và phần nào còn hổng.
Quy trình Active Recall trong 4 bước
- Chọn một phần nhỏ: một mục sách, 10 từ vựng hoặc một nhóm công thức.
- Đóng tài liệu: tự đặt câu hỏi và viết hoặc nói câu trả lời từ trí nhớ.
- Đối chiếu: mở nguồn học, đánh dấu phần thiếu hoặc sai; không chỉ chấm đúng/sai.
- Lên lịch hỏi lại: đưa câu sai vào lần ôn kế tiếp và giãn khoảng cách khi đã trả lời chắc.
Lịch ôn mẫu 1–3–7–14 ngày
Sau buổi học ban đầu, có thể tự kiểm tra lại vào ngày 1, ngày 3, ngày 7 và ngày 14. Đây là lịch mẫu để điều chỉnh, không phải công thức bắt buộc. Nội dung khó hoặc trả lời sai cần quay lại sớm hơn; nội dung đã nhớ chắc có thể giãn lâu hơn. Mỗi lần ôn nên bắt đầu bằng câu hỏi, chỉ xem đáp án sau khi đã thử trả lời.
Ba lỗi thường gặp
- Nhìn đáp án quá sớm: cảm giác “mình biết rồi” không thay thế được việc tự gọi kiến thức ra.
- Ôn tất cả với cùng tần suất: nên ưu tiên câu sai và giãn lịch cho câu đã chắc.
- Chỉ nhớ câu chữ: hãy đổi cách hỏi, giải thích lý do hoặc áp dụng kiến thức vào một ví dụ mới.
Ví dụ với từ vựng và công thức Toán
Với từ vựng: nhìn nghĩa tiếng Việt rồi tự viết từ, phát âm và đặt một câu; sau đó đảo chiều từ tiếng Anh sang nghĩa và ngữ cảnh. Với công thức Toán: che công thức, tự viết lại, nêu điều kiện sử dụng và làm một bài ngắn. Nếu sai dấu hoặc điều kiện, ghi lỗi đó thành một câu hỏi riêng cho lần ôn sau.
Học sinh có thể dùng quy trình này khi chuẩn bị cho hai bài thi ASEAN/A*STAR. Nếu gia đình cần đặt kỹ năng tự học vào một kế hoạch học tập và hồ sơ dài hạn, xem thêm chương trình coaching du học của MAX.
Dùng Flashcard
Một trong những cách phổ biến nhất để ứng dụng 2 phương pháp trên là sử dụng flashcard. Khi ôn bài, bạn nên note lại những phần kiến thức mà mình thấy quan trọng hoặc khó ghi nhớ, một mặt ghi khái niệm/vấn đề, mặt còn lại ghi đáp án hoặc giải thích.
Khi đã có flashcard rồi thì mình sẽ áp dụng Spaced Repetition bằng cách ôn bài cách quãng, ví dụ cách 1 ngày, 3 ngày, 5 ngày mình sẽ ôn lại, flashcard nào mình hay quên mình sẽ ôn nhiều hơn.
Dùng Mindmap
Phương pháp này rất tốt cho việc nhớ những kiến thức phức tạp, có liên quan chéo tới nhau. Việc vẽ ra bản đồ tư duy giúp cho việc hình dung mọi thứ được dễ hơn.
Tuy nhiên, điều tối quan trọng khi ôn thi là mình sẽ không mở tài liệu để vẽ mindmap như khi học mới mà nên đóng tài liệu lại và thử xem mình vẽ được bao nhiêu. Đây là cách ứng dụng Active Recall để luyện cho não bộ cách gợi nhớ và hệ thống kiến thức.
Sau khi có mindmap vẽ ra và đối chiếu kiến thức chuẩn rồi, ta sẽ ứng dụng Spaced Repetition bằng cách giãn thời gian học ra vài giờ hoặc vài ngày rồi quay lại ôn tập.
Spaced Repetition Là Gì? Bí Quyết Ghi Nhớ Hiệu Quả Bằng Phương Pháp Lặp Lại Ngắt Quãng
Đặt câu hỏi
Bạn cần đặt mình vào vị trí của người ra đề thi, giả dụ bạn là người ra đề, với bài khoá như thế này thì bạn muốn hỏi thí sinh những điều gì? Như vậy, trong quá trình ôn thi, thay vì chỉ học chay, bạn tích cực đặt ra hàng loạt câu hỏi và ghi phần trả lời bên cạnh.
Cách này cực kỳ tốt vì nó giúp bạn luyện tư duy chủ động, biết được đâu là kiến thức quan trọng và thậm chí có thể đoán trước đề thi phần nào.
Sau khi có bộ câu hỏi và câu trả lời rồi, bạn tiếp tục áp dụng Spaced Repetition bằng cách để cách quãng ngày ôn tập, che đi phần đáp án và trả lời theo những câu hỏi mình đặt ra.
6 Nhóm đặc tính nghề nghiệp của Mật mã Holland, con thuộc nhóm nào?
Nhẩm thành lời
Khi ôn thi, thay vì ôn thầm trong đầu, bạn nên nói ra thành lời vì khi nhẩm thành lời như vậy, ta buộc phải diễn đạt kiến thức một cách rõ ràng, logic, thay vì chỉ lướt qua trong đầu. Đây là cách rất tốt để thực hành Active Recall.
Để thực hiện tốt nhất phương pháp này, bạn nên ra khỏi bàn học, đi đi lại lại như đang tập thuyết trình để nói được tự nhiên hơn. Tốt hơn nữa, bạn tìm ai đó đọc câu hỏi, test cho bạn nói lại. Cách này tạo áp lực lên não bộ để gọi ra kiến thức tốt hơn và chuẩn bị tâm lý như khi đang đi thi, trả bài trên lớp.
MAX hy vọng rằng sau bài viết Hai phương pháp học tập: Active recall (chủ động gợi nhớ) và Spaced Repetition (lặp lại cách quãng) này, các bạn học sinh có thể thu lượm được các tip để có thể ôn luyện tốt hơn và đạt những thành tích tốt!
Đừng quên theo dõi những bài viết tiếp theo ở website nhà MAX EDUCATION nhé!
Tham khảo:
Chiến lược săn học bổng Đại học Mỹ, Anh, Úc & Canada
Thi thử học bổng ASEAN/A*STAR - Nhận bộ đề và hướng dẫn điền hồ sơ học bổng